Giới thiệu chung về món xôi khúc truyền thống
Xôi khúc là món ăn dẻo thơm mang đậm nét văn hóa ẩm thực miền Bắc. Món ăn này còn được người dân gọi bằng tên quen thuộc khác là bánh khúc. Hình ảnh những gánh hàng rong cùng tiếng rao đêm đã ghi dấu trong ký ức. Hương vị béo ngậy của nhân hòa quyện với vỏ xôi dẻo luôn khiến người ăn nhớ mãi.
Tên gọi xôi khúc xuất phát từ việc dùng lá rau khúc để làm vỏ bánh. Loại rau này thường mọc dại nhiều trên các đồng ruộng vào mùa đông xuân. Chiếc bánh khúc tròn nhỏ được bao bọc bởi một lớp xôi nếp dẻo bên ngoài. Khi thưởng thức, bạn sẽ cảm nhận được vị bùi của đậu và vị béo của thịt. Mùi thơm đặc trưng từ lá khúc tạo nên điểm nhấn khó lẫn với món khác.
Nhiều người cho rằng làm món xôi này tại gia sẽ gặp nhiều phức tạp. Tuy nhiên, quy trình chế biến thực tế lại vô cùng đơn giản và dễ thực hiện. Bài viết này sẽ giúp bạn làm thành công món xôi khúc ngay lần đầu. Hãy cùng khám phá công thức chuẩn vị để chiêu đãi cả gia đình vào cuối tuần.
| Tên nguyên liệu | Khối lượng |
| Gạo nếp nương hoặc nếp cái hoa vàng | 500 Gram |
| Đậu xanh tách vỏ | 250 Gram |
| Thịt ba chỉ heo | 300 Gram |
| Lá rau khúc tươi (hoặc lá dứa/cải cúc) | 200 Gram |
| Bột gạo nếp tinh khiết | 300 Gram |
| Bột gạo tẻ | 50 Gram |
| Hành tím băm nhuyễn | 50 Gram |
| Mỡ heo hoặc dầu ăn | 30 Gram |
| Gia vị: Tiêu xay, muối, hạt nêm, nước mắm | Đủ dùng (~30 Gram) |
Hướng dẫn chi tiết quy trình nấu xôi khúc tại nhà
Gạo nếp đem vo sạch vài lần với nước để loại bỏ bớt bụi bẩn. Ngâm gạo nếp trong nước ấm khoảng 6 đến 8 tiếng cho hạt nở đều. Đậu xanh đãi sạch vỏ rồi ngâm trong nước từ 4 đến 6 tiếng. Sau khi ngâm xong, vớt cả gạo và đậu ra để ráo nước hoàn toàn. Trộn vào gạo nếp nửa thìa cà phê muối để xôi có vị đậm đà.
Lá khúc rửa sạch từng lá dưới dòng nước chảy để bỏ hết đất cát. Nhặt bỏ những lá già bị sâu hỏng rồi để ráo nước. Cho lá khúc vào máy sinh tố cùng 150ml nước lọc rồi xay nhuyễn. Dùng rây lọc lấy phần nước cốt đậm đặc màu xanh mát. Bạn giữ lại một ít bã lá khúc xắt nhỏ để trộn vào bột. Bã lá giúp vỏ bánh có mùi thơm nồng nã và chuẩn vị hơn.
Cho đậu xanh vào nồi hấp chín mềm trong khoảng 20 phút. Khi đậu còn nóng, dùng chày giã mịn hoặc dùng máy xay nhuyễn đậu. Trộn đều bột nếp và bột tẻ trong một bát lớn. Đun nóng nhẹ phần nước cốt lá khúc đã chuẩn bị từ trước. Đổ từ từ nước lá khúc ấm vào bát bột rồi dùng tay nhào đều. Nhào bột liên tục đến khi tạo thành khối dẻo mịn không dính tay.
Thịt ba chỉ rửa sạch rồi thái miếng nhỏ cỡ quân cờ vừa ăn. Ướp thịt với hạt nêm, nước mắm và thật nhiều tiêu xay trong 20 phút. Tiêu xay là gia vị bắt buộc giúp nhân bánh có vị cay nồng đặc trưng. Bắc chảo lên bếp, cho hành tím vào phi thơm với chút mỡ heo. Cho thịt ba chỉ vào xào săn lại rồi trút đậu xanh giã mịn vào. Đảo đều tay trên lửa nhỏ cho nhân hòa quyện rồi tắt bếp.
Chia nhân đậu xanh thịt heo thành 12 phần tròn bằng nhau. Vo viên nhân thật chặt tay để thịt nằm gọn bên trong khối đậu xanh. Chia khối bột lá khúc thành 12 phần tương ứng với số nhân. Ấn dẹt phần bột vỏ rồi đặt viên nhân đậu xanh vào chính giữa. Miết chặt mép bột lại sao cho bột bao kín hoàn toàn phần nhân.
Trải gạo nếp đã ráo nước ra một chiếc khay rộng hoặc mâm lớn. Lăn từng viên bánh khúc qua khay gạo nếp sao cho gạo bám kín vỏ. Phủ một lớp gạo nếp xuống đáy xửng hấp đã quết mỡ. Xếp các viên bánh khúc vào xửng, giữ khoảng cách nhỏ giữa các viên. Phủ nốt phần gạo nếp còn lại lên trên cùng để phủ kín bánh.
Đặt xửng lên nồi nước sôi và tiến hành đồ xôi trong 45 phút. Trong quá trình đồ, nên mở vung xả hơi nước 2 lần để xôi không bị nhão. Khi hạt nếp chín trong và dẻo mềm là xôi khúc đã hoàn thành.
