Sau khi mình bắt đầu sống xanh bằng những thay đổi nhỏ trong nhà như thực hành tiết kiệm điện, theo dõi định mức tiêu thụ điện hàng tháng, dùng các thiết bị điện thông minh.
Nhưng một câu hỏi cứ lặp lại và thường trực trong đầu mình: “Nếu lắp điện mặt trời thì có tiết kiệm ngân sách của gia đình hơn nữa không?”
Sau khi tham khảo, thì nhiều người nói:
✔ Rất lời.
✔ Điện gần như miễn phí.
✔ Vài năm là hoàn vốn.
Nhưng cũng có người bảo:
❌ Tốn tiền đầu tư.
❌ Không hiệu quả như quảng cáo.
Vậy thực tế ra sao? Mình đã bắt đầu tìm hiểu kỹ từ các chuyên gia, hỏi thăm những người đã lắp điện mặt trời, và tính toán lại rất cụ thể chi phí đầu tư. Và đây là một vài trãi nghiệm mình muốn chia sẻ với các bạn.
1. Điện mặt trời gia đình trông như thế nào trong đời sống?
Một hệ thống điện mặt trời gia đình thường gồm:
- Các tấm pin mặt trời lắp trên mái nhà.
- Bộ chuyển đổi điện (inverter), để biến đổi dòng điện được tạo ra từ năng lượng mặt trời thành dòng điện phù hợp với các thiết bị điện trong nhà.
- Ứng dụng theo dõi điện tạo ra mỗi ngày.
- Có thể kèm pin lưu trữ (tuỳ nhu cầu).
Ban ngày:
☀ Sử dụng năng lượng từ ánh sáng mặt trời → tạo ra điện → hòa lới điện nhà , và dùng trực tiếp trong nhà.
Dư điện:
⚡Có thể lưu trữ trong các hệ thống pin lưu trữ, hoặc bán lại cho các nhà cung cấp điện lưới quốc gia.
2.💰 Chi phí lắp đặt thực tế khoảng bao nhiêu?
Dưới đây là mức chi phí phổ biến cho nhà phố tại Việt Nam hiện nay:
| Công suất |
Phù hợp nhà |
Chi phí ước tính |
| 3 kWp | Gia đình nhỏ |
45 – 60 triệu |
| 5 kWp | Gia đình trung bình |
70 – 90 triệu |
| 7–10 kWp | Nhà dùng nhiều điện |
100 – 150 triệu |
👉 Phổ biến nhất là hệ thống 5 kWp, đủ dùng cho máy lạnh, tủ lạnh, thiết bị gia đình.
3.⚡ Một tháng tiết kiệm được bao nhiêu tiền điện?
Ví dụ thực tế với hệ thống điện mặt trời 5 kWp:
🌞 Tạo ra khoảng 600–750 kWh/tháng
💸 Tiền điện tiết kiệm: ~1.200.000 – 1.800.000đ/tháng
Số kWh điện được tạo ra còn tùy thuộc và một số yếu tố như:
- Số giờ nắng.
- Lượng điện gia đình dùng ban ngày.
- Giá điện bậc thang.
4. 📉 Vậy bao lâu thì hoàn vốn số tiền đã đầu tư?
Chúng ta lấy con số trung bình:
- Chi phí lắp đặt: Trong khoảng từ 80 triệu trở lên.
- Số tiền tiết kiệm mỗi năm: Khoảng từ 15 đến 18 triệu.
👉 Thời gian hoàn vốn lý tưởng: 4,5 – 6 năm
Trong khi:
☀ Tấm pin mặt trời có thể dùng từ 20–25 năm.
⚡ Sau khi hoàn vốn gần như dùng điện “miễn phí”.
5. 🤔 Nghe có vẻ rất lời — nhưng đầu tư hệ thống điện mặt trời có nhược điểm không?
Câu trả lời chân thật là: Có. Và bạn nên biết trước những hạn chế của hệ thống điện mặt trời.
⚠️ Những điều cần cân nhắc thật kỹ
❌ 1. Nhà ít nắng thì hiệu quả tạo ra điện sẽ giảm
Nếu:
- Mái – sân thượng bị che khuất nhiều, thì hệ thống pin năng lượng sẽ giảm hiệu suất tạo ra điện.
- Hướng lắp đặt các tấm pin không đón nắng tốt, cũng sẽ giảm hiệu suất tạo ra điện.
→ Sản lượng điện giảm đáng kể
❌ 2. Dùng điện ban đêm nhiều thì lợi ít hơn
Điện mặt trời được tạo ra chủ yếu vào ban ngày.
Nếu:
🌙 Ban ngày có ít người ở nhà, không sử dụng nhiều điện.
🌙 Gia đình dùng điện nhiều buổi tối.
→ Hiệu quả đầu tư sẽ thấp hơn (trừ khi bạn đầu tư hệ thống pin lưu trữ)
❌ 3. Chi phí ban đầu khá lớn
Không phải gia đình nào cũng sẵn sàng bỏ ra 70–100 triệu ngay.
6. ✅ Vậy ai NÊN lắp điện mặt trời?
Bạn sẽ là người rất phù hợp để lắp đặt hệ thống điện mặt trời nếu:
✔ Nhà có mái, sân thượng đón nắng tốt từ sáng sớm cho đến khi mặt trời lặng.
✔ Ban ngày có nhiều người ở nhà, và sử dụng điện nhiều vào ban ngày.
✔ Tiền điện tiêu thụ mỗi tháng hiện tại nhiều hơn 1.500.000 đồng.
✔ Bạn thật sự muốn thực hiện một suất đầu tư dài hạn, bền vững. Nghĩa là bạn dự định sẽ định cư lâu dài ở căn nhà bạn dự định lắp điện mặt trời.
7. ❌ Ai CHƯA nên lắp?
Bạn nên cân nhắc nếu:
❌ Mái nhà, hay sân thượng nhà bạn bị che nắng nhiều.
❌ Mức tiêu thụ điện, và tiền điện hiện tại thấp.
❌ Thuê nhà để ở ngắn hạn.
❌ Không có ngân sách đầu tư ban đầu.
8. 📊 Tóm tắt nhanh cho các bạn.
Điện mặt trời gia đình có tiết kiệm không?
👉 Có – nếu điều kiện lắp đặt phù hợp.
Lợi ích chính:
- Giảm 30–70% tiền điện
- Hoàn vốn khoảng 5 năm
- Dùng được 20+ năm
- Sống xanh – giảm phát thải
Cần lưu ý:
- Phải có nắng tốt
- Dùng điện ban ngày nhiều
Chi phí đầu tư ban đầu
