Tóm tắt nội dung bài viết.
Máy tắm nước nóng trực tiếp làm nóng nước ngay khi bạn mở vòi. Máy không cần bình chứa cồng kềnh như các loại máy nước nóng gián tiếp. Thiết bị này bắt nguồn từ chiếc “geyser” chạy bằng gas, ra đời năm 1868 tại Anh. Trải qua hơn một thế kỷ cải tiến, ngày nay máy chạy bằng điện, nhỏ gọn và an toàn hơn rất nhiều. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu nguyên lý hoạt động của máy, cách dùng sao cho an toàn và tiết kiệm điện. Bạn cũng sẽ biết tắm nước nóng mỗi ngày có thật sự tốt cho sức khỏe hay không. Cuối bài là phần giải đáp nhanh 3 câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc.
1. Giới thiệu tổng quan: Lịch sử máy nước nóng và máy nước nóng trực tiếp
Mình vẫn nhớ lần đầu tiên nhìn thấy chiếc máy nước nóng trực tiếp treo trong nhà tắm. Nó nhỏ gọn, chỉ to hơn cái hộp giày một chút. Vậy mà chỉ vài giây sau khi mở vòi, nước nóng đã chảy ra đều đặn. Không cần chờ đợi, không cần bình chứa to đùng trên trần nhà. Để có được sự tiện lợi này, con người đã mất hơn một thế kỷ mày mò và cải tiến.
Nguồn gốc
Câu chuyện bắt đầu vào năm 1868, tại London, nước Anh. Một người thợ sơn tên là Benjamin Waddy Maughan đã sáng chế ra thiết bị làm nóng nước tức thời đầu tiên. Nó không dùng nhiên liệu rắn như than hay củi, khác hẳn mọi thiết bị trước đó. Ông đặt tên cho phát minh của mình là “geyser”, theo tên những mạch nước phun nóng nổi tiếng ở Iceland. Nguyên lý khá đơn giản: nước lạnh chảy qua ống đồng, được hun nóng bởi ngọn lửa gas bên dưới, rồi chảy thẳng ra vòi tắm. Đáng tiếc, chiếc geyser đầu tiên không có ống thoát khí. Khí gas cháy dở có thể tích tụ trong phòng tắm, gây nguy hiểm cho người dùng. Vì thiếu an toàn, phát minh này không được đón nhận rộng rãi.
Hai mươi năm sau, một kỹ sư người Na Uy tên Edwin Ruud tiếp bước Maughan. Năm 1889, ông cải tiến thiết kế cũ và cho ra đời máy nước nóng dạng bình chứa. Phiên bản mới có van tự động và hệ thống thoát khí an toàn hơn hẳn. Đây được xem là bước ngoặt, mở đường cho ngành công nghiệp máy nước nóng hiện đại. Ruud sau đó thành lập công ty riêng, và đến nay thương hiệu này vẫn còn tồn tại.
Thế kỷ 20
Máy nước nóng tiếp tục được cải tiến trong suốt thế kỷ 20. Năm 1896, một phát minh dùng năng lượng mặt trời để đun nước ra đời, mở ra hướng đi mới cho ngành. Đến năm 1929, hãng Stiebel Eltron tại Đức giới thiệu chiếc máy nước nóng trực tiếp chạy bằng điện đầu tiên. Đây chính là tổ tiên trực tiếp của những chiếc máy nước nóng trực tiếp mà chúng ta dùng ngày nay. Từ thập niên 1970 trở đi, công nghệ ngày càng hoàn thiện. Máy nhỏ gọn hơn, an toàn hơn và tiết kiệm điện hơn rất nhiều so với phiên bản đầu tiên.
Tại Việt Nam, máy nước nóng trực tiếp trở nên phổ biến từ khoảng những năm 2000. Với khí hậu nóng ẩm, nhiều gia đình không cần dùng nước nóng quanh năm. Vì vậy, một chiếc máy nhỏ gọn, bật lên là có nước nóng ngay, trở thành lựa chọn hợp lý cho căn hộ và nhà phố. Ngày nay, bước vào bất kỳ cửa hàng điện máy nào, bạn cũng dễ tìm thấy loại máy này. Có đến hàng chục mẫu mã với đủ mức giá cho bạn lựa chọn.
2. Nguyên lý hoạt động của máy tắm nước nóng trực tiếp
Vậy máy nước nóng trực tiếp hoạt động như thế nào? Nguyên lý thực ra không hề phức tạp. Bên trong máy có một thanh điện trở, hay còn gọi là mâm nhiệt. Khi bạn mở vòi, nước lạnh chảy vào buồng đun bên trong máy. Cảm biến dòng chảy nhận ra có nước, lập tức kích hoạt mâm nhiệt. Dòng điện chạy qua thanh điện trở, sinh ra nhiệt gần như tức thì. Nước chảy qua khu vực này chỉ trong vài giây, được làm nóng lên rồi thoát ra vòi sen ngay lập tức. Toàn bộ quá trình diễn ra liên tục, chừng nào vòi nước còn mở.
Đây là điểm khác biệt lớn nhất so với máy nước nóng gián tiếp. Máy gián tiếp phải đun và trữ sẵn một lượng nước nóng trong bình. Trong khi đó, máy trực tiếp không trữ nước, mà làm nóng ngay tại thời điểm sử dụng. Nhờ vậy, máy trực tiếp thường nhỏ gọn hơn nhiều. Nó cũng không lo hết nước nóng giữa chừng khi cả nhà cùng tắm.
Tuy nhiên, công suất làm nóng tức thời đòi hỏi dòng điện khá lớn. Đa số máy nước nóng trực tiếp có công suất từ 2500 đến 4500 watt. Đây là lý do vì sao đường điện và dây dẫn cho loại máy này cần được lắp đặt đúng chuẩn kỹ thuật.
3. Nguyên tắc sử dụng an toàn, hiệu quả
Nói đến máy nước nóng trực tiếp, nhiều người vẫn còn e ngại về độ an toàn. Thật ra, nếu lắp đặt và sử dụng đúng cách, thiết bị này khá an toàn cho cả gia đình. Dưới đây là những nguyên tắc mình luôn nhắc bạn bè và người thân áp dụng.
Trước tiên, hãy lắp đặt dây nối đất riêng cho máy. Đây là bước quan trọng nhất, giúp ngăn ngừa rò rỉ điện ra vỏ máy. Đường dây điện cấp cho máy nên là đường dây riêng, không dùng chung với ổ cắm khác. Nên lắp thêm cầu dao chống giật (ELCB hoặc RCD) cho riêng khu vực nhà tắm. Thiết bị này sẽ ngắt điện ngay lập tức nếu phát hiện dòng rò, bảo vệ bạn khỏi nguy cơ điện giật.
Tiếp theo, tuyệt đối không chạm tay ướt vào máy hay công tắc khi đang tắm. Nước và điện luôn là sự kết hợp nguy hiểm. Bạn cũng nên kiểm tra dây điện, ổ cắm định kỳ mỗi sáu tháng một lần, xem có dấu hiệu nứt vỡ hay không. Nếu thấy máy có mùi khét, tia lửa điện, hoặc nước ra không nóng như bình thường, hãy ngắt điện và gọi thợ kiểm tra ngay. Đừng cố tự sửa nếu bạn không có chuyên môn về điện.
Về việc sử dụng hằng ngày, nên để máy nghỉ vài phút giữa các lần tắm liên tục, đặc biệt với các dòng máy công suất thấp. Việc này giúp mâm nhiệt không bị quá tải. Ngoài ra, hãy vệ sinh đầu sen và lưới lọc định kỳ, để tránh cặn bám làm giảm hiệu suất làm nóng. Cuối cùng, hãy chọn mua máy từ thương hiệu uy tín, có tem kiểm định chất lượng rõ ràng.
4. Tắm nước nóng mỗi ngày có tốt cho sức khỏe không?
Nhiều bạn đọc hỏi mình rằng, tắm nước nóng mỗi ngày thì có tốt cho sức khỏe hay không. Câu trả lời là còn tùy vào cách bạn tắm. Tắm nước nóng vừa phải mang lại khá nhiều lợi ích. Nó giúp giãn cơ, giảm đau nhức sau một ngày dài làm việc. Hơi ấm cũng giúp mạch máu giãn nở, cải thiện lưu thông máu. Nhiều người còn cảm thấy dễ ngủ hơn sau khi tắm nước ấm vào buổi tối.
Tuy vậy, tắm nước quá nóng hoặc tắm quá lâu lại có thể gây hại. Nhiệt độ cao làm mất đi lớp dầu tự nhiên trên da, khiến da khô và dễ kích ứng hơn. Với người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp không ổn định, nước quá nóng còn tiềm ẩn rủi ro lớn hơn. Nó có thể gây chóng mặt, thậm chí ngất xỉu do mạch máu giãn đột ngột. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi cũng nên tắm nước có nhiệt độ vừa phải, không nên quá nóng.
Lời khuyên của mình là giữ nhiệt độ nước trong khoảng 37 đến 40 độ C. Thời gian tắm lý tưởng chỉ nên từ 10 đến 15 phút. Sau khi tắm, đừng quên thoa kem dưỡng ẩm để bù lại lớp dầu tự nhiên đã mất. Tắm đúng cách, nước nóng hoàn toàn có thể trở thành một phần thư giãn dễ chịu trong ngày của bạn.
5. Câu hỏi thường gặp
1. Máy nước nóng trực tiếp dùng được bao lâu thì nên thay? Tuổi thọ trung bình của một chiếc máy nước nóng trực tiếp là khoảng 5 đến 8 năm, nếu được bảo dưỡng tốt. Sau thời gian này, mâm nhiệt có thể xuống cấp, làm giảm hiệu suất và tăng nguy cơ rò điện.
2. Máy nước nóng trực tiếp có tốn điện không? Máy trực tiếp thường tốn điện hơn máy gián tiếp trong mỗi lần dùng, vì công suất tức thời khá cao. Tuy nhiên, máy chỉ hoạt động đúng lúc bạn cần nước nóng. Vì vậy, tổng lượng điện tiêu thụ trong tháng vẫn có thể thấp hơn, nếu gia đình bạn ít tắm nước nóng.
3. Máy nước nóng trực tiếp và gián tiếp khác nhau ở điểm nào? Trực tiếp làm nóng nước ngay khi chảy qua, không cần bình chứa, nên nhỏ gọn và có nước nóng gần như tức thì. Máy gián tiếp đun và trữ sẵn nước nóng trong bình lớn, phù hợp khi cần dùng nước nóng cho nhiều người hoặc nhiều mục đích cùng lúc.
6. Kết luận
Từ chiếc geyser thô sơ năm 1868 đến máy nước nóng trực tiếp nhỏ gọn ngày nay, hành trình đã đi qua. Đó là một chặng đường dài, gần một thế kỷ rưỡi không ngừng thay đổi. Mỗi lần bạn mở vòi và có ngay dòng nước ấm, đó là thành quả của biết bao cải tiến kỹ thuật. Hiểu rõ nguyên lý hoạt động giúp bạn dùng máy đúng cách hơn. Nắm vững nguyên tắc an toàn giúp cả gia đình yên tâm mỗi ngày. Và nếu biết tắm đúng nhiệt độ, đúng thời gian, nước nóng sẽ luôn là người bạn đồng hành dễ chịu, chứ không phải nỗi lo. Hy vọng những chia sẻ trên giúp bạn hiểu và sử dụng máy nước nóng trực tiếp một cách an toàn, hiệu quả hơn mỗi ngày
